حسابرسی عملیاتی چیست؟

حسابرسی انواع مختلفی دارد و قطعا پیچیدگی و تعدد عملیات قابل انجام در هر یک، بسیار بیشتر از انواع آن است. یکی از متداول ترین آن ها حسابرسی عملیاتی است که در موارد مختلفی با استفاده از روش ها و راهکارهای مخصوص به خود عملی می شود. در این مطلب اشاره ای خواهیم داشت به اینکه چرا این نوع از حسابرسی این گونه نامیده شده است و در واقع چه موضوعاتی را شامل می شود. این حرفه در دنیای کار و تجارت امروزی بسیار مورد نیاز می باشد و یکی از مهم ترین اهداف آن مدیریت منابع اقتصادی است. در یک کسب و کار به منظور ساماندهی به وضعیت حسابداری، مالی و اقتصادی تمامی فعالیت های مربوطه باید به گونه ای انجام پذیرند که از سه ویژگی کارایی، اثر بخشی و بهینه سازی اقتصادی بهره مند باشند. حسابرسی عملیاتی با این سه ویژگی اصلی شناخته می شود و وقتی می گوییم در مورد یک کسب و کار آن را به کار می بریم؛ منظور این است که شخص حسابرس سعی دارد که تمامی فرآیند ها را به گونه ای بررسی نماید که:

حسابرسی عملیاتی چیست؟

-         کارایی داشته باشند؛ یعنی تمامی عملیات به صورت موثر انجام شده و ضمن ایجاد نکردن هزینه های زیاد بتوان به صورت کامل و جامع به آن ها رسیدگی نمود و در نهایت نتیجه ای به دست آید که نسبت به منابع مصرف شده و همچنین عملیاتی که برای حصول آن انجام شده است، معقولانه و رضایت بخش باشد. به بیانی ساده تر کارایی در حسابرسی عملیاتی یعنی این که یک کسب و کار بتواند با حداقل هزینه ی ممکن و از طریق راه های استاندارد به نتیجه ی خوبی دست یابد. اگر یک کسب و کار یا یک سازمان نتواند با حداقل داده ها و امکانات به کار و فعالیت خود ادامه دهد و متضرر شود، می گوییم که فعالیت های آن به نوعی گرفتار ناکارایی عملیاتی شده است و نیاز به بررسی و اصلاح توسط فرد حسابرس دارد.

-         اثر بخش باشد؛ یعنی تمامی اقدامات حسابرس تحت عنوان حسابرسی عملیاتی بتواند با کشف خطاها و اشتباهات و یا تحریفات موجود در آن کسب و کار به طور شگفت آوری بر نتیجه ی کار تاثیر مثبت داشته باشد.

-         صرفه اقتصادی داشته باشد؛ یعنی تمامی یافته ها و نتایجی که حسابرس به آن ها دست می یابد و آن ها را گزارش می کند به گونه ای صورت گرفته باشد که ضمن حفظ کارایی و اثر بخشی با حداقل هزینه ها انجام شده باشد. ر واقع باید روش هایی را برای انجام هر فعالیت در نظر گرفت که با صرفه جویی اقتصادی بتوان آن فعالیت را به انجام برساند. در این مرحله از حسابرسی عملیاتی مواردی مثل منابع، نيروي ‌انساني، امكانات، تجهيزات، ملزومات و پول می توانند موثر باشند و باید به صورتی مورد استفاده قرار گیرند که مخالف با اهداف اصلی حسابرسی عملیاتی و همچنین در تضاد با بهینه سازی اقتصادی نباشند.

اهداف حسابرسی عملیاتی چیست؟

-         این فرآیند به بررسی عملكرد فعلي یک کسب و کار می پردازد و سه مولفه ی مذکور را در جزیی ترین فعالیت های صورت گرفته در یک بیزینس بررسی نموده و گزارش می دهد و در صورت نیاز به اصلاحات راه حل های درست توسط حسابرس به مدیر آن کسب و کار ارائه خواهد شد.

-         زمانی حسابرسی عملیاتی به بهترین شکل به وظایف خود عمل نموده است که بتواند این سه مولفه را در حد بالایی تامین نماید. تمامی مدیران ارجمند در بخش عمومی یا خصوصی و در هر کسب و کاری که مشغول به فعالیت هستند، باید به این نکته توجه داشته باشند که کلیه ی فعالیت های آنان زمانی دارای استانداردهای لازم است که این سه ویژگی را داشته باشد . در واقع باید تمام فعالیت های یک مجموعه از دیدگاه حسابرسی عملیاتی دارای حداکثر کارایی و اثر بخشی لازم باشد و همچنین تمامی امور از لحاظ صرفه ی اقتصادی بررسی شده باشند، در این صورت می توان گفت که آن مجموعه رو به پیشرفت است و آن گونه که باید عمل می نماید.

-         یکی از اهداف مهم حسابرسی عملیاتی این است که بتواند تشخیص دهد در یک کسب و کار خاص مدیر، کارمندان و فعالیت هایی که انجام می دهند تا چه حد دارای هماهنگی و مطابقت لازم با یکدیگر هستند به گونه ای که بتوانند این سه مولفه را تامین نمایند.

در آخر امیدواریم که این مقاله از شرکت حسابداری و حسابرسی اقتصاد قرن برای شما مفید بوده باشید